“Met Acceptance and Commitment Therapy leer je de cliënt om de controle los te laten, zodat ze juist weer meer grip op hun leven krijgen.”

Verwarrend?

Dit klinkt verwarrend, dus ik zal het uitleggen. Binnen ACT gaan we ervan uit dat we geen controle hebben over onze gedachten, emoties, en lichamelijke sensaties. Iedereen kent waarschijnlijk wel dat stemmetje in het hoofd dat roept dat je niet goed genoeg bent, of dat je dingen die je spannend vindt misschien beter niet kunt doen. Misschien zegt jouw stemmetje wel dingen die ervoor zorgen dat je niet echt leeft zoals je eigenlijk zou willen. Misschien vermijd je wel veel, of probeer je juist situaties zo te controleren dat jij en anderen daar best veel last van hebben. Iedereen heeft een eigen soort stem gekregen waar we helaas niet voor gekozen hebben. Het probleem hiervan is niet zozeer dat het stemmetje er is (al is het vaak natuurlijk heel irritant) maar meer hoe we hiermee omgaan.

Een vervelend stemmetje terwijl je werkt aan leefstijl

Dat stemmetje kan allerlei vervelende gedachten door je hoofd slingeren. Maar het wordt pas echt vervelend wanneer je die gedachten ook blindelings volgt met je gedrag.

Binnen leefstijlcoaching is het stemmetje, en de negatieve dingen die het kan roepen, een belangrijke factor. Een cliënt komt bij je omdat ze iets willen veranderen in hun leven. Dat kunnen natuurlijk een heleboel verschillende dingen zijn. Misschien wil iemand stoppen met roken, afvallen, beter slapen, of misschien een betere balans in hun leven en minder last hebben van stress. Wanneer je door gaat vragen kom je er vaak achter dat iemand in zekere mate last heeft van dat stemmetje dat allerlei meningen en oordelen heeft over hoe ze zouden moeten leven.

Dit kan dus ook heel goed betekenen dat dit stemmetje ervoor zorgt dat ze niet alleen geremd worden in het leven zoals ze dat zouden willen leiden, maar dat ze ook last hebben van allerlei schuldgevoelens omdat het ze niet lukt.

Begrip, liefde en luchtigheid 

Iemand begeleiden om tot duurzame gedragsverandering te komen is niet zo simpel als een doel en een stappenplan opstellen. Als dat zo was zouden we geen cliënten hebben, want dat kunnen ze vaak prima zelf. Er moet ook veel aandacht zijn voor het mentale stuk. Wat gebeurt er in het hoofd? Hoe streng ben je voor jezelf? Ben je wel aanwezig in het hier en nu? Er mag meer ruimte komen voor compassie, want oude vertrouwde patronen veranderen is nu eenmaal heel ingewikkeld. We kiezen eerder voor de beloning op de korte termijn, dan onze doelen op de lange termijn. En dat is natuurlijk logisch.

Bij ACT pleiten we dus voor meer begrip, liefde en luchtigheid. Het mag allemaal best wat minder zwaar gemaakt worden. Dit zorgt er ook voor dat je sneller opstaat als je een keer valt.

Leven naar je waarden op de lange termijn

Met ACT krijg je als leefstijlcoach de tools in handen om je cliënt te motiveren voor gedragsverandering, maar ook om ze te begeleiden bij het mentale stuk dat niet altijd mee wil werken. We helpen cliënten om het stemmetje te scheiden van wat ze nou echt vinden, en hoe ze willen leven. Welke oefeningen ze het beste kunnen inzetten om minder last te hebben van dat strenge stemmetje, zodat er meer ruimte komt om andere keuzes te maken.

Door de cliënt te laten oefenen met het loslaten van de controle over dingen die toch niet te controleren zijn (zoals gedachten, gevoelens, emoties en gedrag van anderen), ontstaat er ruimte om het leven te gaan leiden wat ze altijd al wilden hebben. Door de enorme schat aan oefeningen en metaforen heb je zoveel mogelijkheden om bij iedere cliënt en iedere situatie weer wat nieuws in te zetten.

Uiteindelijk worden regels en ongewenste patronen doorbroken, maar altijd met zachtheid en flexibiliteit, zodat een patroon doorbreken niet meteen weer een strenge regel wordt. Hartstikke mooi als je die sigaret of die taart kunt laten staan, of op tijd naar bed gaat en minder gaat overwerken, maar uiteindelijk is het doel van ACT om je waarden op de lange termijn na te leven, en vooral om psychologische flexibiliteit te ontwikkelen. Zodat je mee kunt waaien met de grillen van het leven, zonder dat je meteen omvalt.

  – Liselotte Delwel

ACT is vanuit de derde generatie gedragstherapie een extra tool in de toolbox van leefstijlcoaches. Wil je meer leren over ACT? De 3-daagse online nascholing “Acceptance and commitment Therapy voor leefstijlcoaches” van de LeefstijlCoach Academy start op 17 december a.s..